De Dorpskerk van Vries

De kerk van Vries is zonder twijfel het meest markante historische gebouw binnen een wijde omgeving.
Al vroeg ontwikkelde Vries zich tot hoofddorp, waarin waarschijnlijk in de 8e eeuw de eerste houten vakwerkkerkjes gebouwd werden. In de 9e eeuw is dan een eerste tufstenen kerk gebouwd op een opgeworpen heuvel. Eind 11e eeuw is de bouw van de huidige, romaanse kerk aangevangen. In de 15e eeuw is de romaanse Absis vervangen door een gotisch koor. Met deze ontstaansgeschiedenis is de Dorpskerk de oudste of een der oudsten van Drenthe.

Behoud van de kerk

Bij een grote restauratie in de jaren í40 van de vorige eeuw is de kerk zoveel mogelijk in de oorspronkelijke staat teruggebracht. In 2002 is de klokkenstoel grondig gerenoveerd, nadat in 2000 een tweede klok, namelijk het zogenaamde kinderklokje (wordt alleen geluid als er een kind overleden is) geplaatst was. Het orgel, dat in 1885 gemaakt is door Petrus van Oeckelen uit Haren, is in 2007 grondig gerestaureerd.

De zorg voor het in goede staat houden van het bouwwerk is verdeeld over de twee eigenaren. Namelijk de gemeente Tynaarlo die eigenaar is van de toren, en de Protestantse Gemeente Vries als eigenaar van het resterende deel. Zoals gebruikelijk bij dit soort historische gebouwen, vergen restauraties en het jaarlijkse onderhoud aanzienlijke sommen geld. In het verleden kon hiervoor deels een beroep gedaan worden op subsidies van Rijk en gemeente. Door beperking van de budgetten, en het grote beroep wat er op gedaan wordt, kan tegenwoordig veel minder op subsidies gerekend worden. Tegelijkertijd is ook de kerkelijke gemeente zelf steeds minder in staat om voldoende middelen bijeen te brengen voor het onderhoud.

Vanuit de gedachte dat het behoud van dit prominente cultuurhistorische erfgoed een breed draagvlak in de samenleving verdient, is in 1996 de Stichting tot Behoud van de Dorpskerk Vries opgericht. Deze stichting biedt iedereen, ook mensen zonder kerkelijke binding, de gelegenheid een bijdrage te leveren aan het onderhoud van de kerk. Met het zo gevormde financiŽle fonds, is de stichting tegenwoordig een belangrijke medefinancier van de onderhoudskosten.

Gebruik van de kerk

Sinds 2005, toen de gereformeerde kerk en de hervormde gemeente in Vries zijn samengegaan, is de Dorpskerk de enige locatie in Vries waar kerkdiensten gehouden worden. Om het gebouw ook optimaal te kunnen benutten voor andere activiteiten, is het interieur aangepast en is gezorgd voor een goede verwarming en een geluidsinstallatie. Er worden nu regelmatig concerten georganiseerd, en er vinden plechtigheden plaats als burgerlijke huwelijken en herdenkingsbijeenkomsten voor overledenen.

Beleid van de Stichting tot Behoud van de Dorpskerk Vries

De stichting is een levensbeschouwelijk neutrale instelling die tot doel heeft gelden bijeen te brengen waarmee de kosten van de instandhouding van de Dorpskerk deels betaald kunnen worden. Om dit te bereiken, worden inwoners van Vries en omgeving ertoe aangezet donaties te doen en een nalatenschap of legaat bij overlijden vast te leggen.

Om hieraan bekendheid te geven is deze website ontwikkeld en is een informatieve folder vervaardigd. Deze folder is verspreid via contactpunten als gemeentehuis, notaris, bibliotheek, enz.

FinanciŽle gegevens

Bij de oprichting van de stichting is een grote actie gevoerd om inwoners van Vries en omgeving een donatie te vragen. De opbrengst hiervan bedroeg maar liefst 170.000 gulden. Drie kwart hiervan is gebruikt voor het bekostigen van restauratieve werkzaamheden. Met het restant van 35.000 gulden, ofwel 16.000 euro, is een fonds gevormd, waaruit vele jaren geput kon worden voor bijdragen in de onderhoudskosten.

In 2009 is een omvangrijke schenking van 100.000 euro ontvangen, met als beding dat de beleggingsopbrengst van dit bedrag aangewend zal worden voor het doel van de stichting. Onderstaand overzicht geeft informatie over de beschikbare middelen, en de besteding ervan, in de afgelopen jaren.

Jaar vermogen per 1-1 mutatie waarde vermogen inkomsten onkosten stichting bijdrage onderhoud
200319.686 457,00 69,00
200420.074 1.047,00 55,00 2.837,00
200518.229 421,00 54,00 3.840,00
200614.756 2.921,00 52,00 3.297,00
200714.330 613,00 406,00
200814.537 439,00 31,00 3.000,00
200911.945 100.601,00 30,00
2010112.5142.750,00 3.554,00 34,00
2011118.784-3.250,00 3.574,00 50,00 3.570,00
2012115.488-200,00 3.832,00 44,00 1.000,00
2013118.076 4.400,00 50,00 12.390,00
2014110.0007.550,007.247,00354,000
2015125.3454.030,007.113,00353,004.000,00
2016132.1352.880,009.380,00377,006.129,00
2017135.01711.000,0058.014,00456,004.700,00
2018187.82517.000,007.414,00611,004.000,00
2019173.627

De stichting beschikt over een vermogen dat is opgebouwd door vooral legaten en verder door donaties. Per 1 januari 2019 bedroeg dit vermogen 173.627 EUR. In 2018 heeft zich een aanzienlijke afname van het vermogen voorgedaan, te wijten aan een koersdaling van de effecten waarin een groot deel van het vermogen belegd is.Het koersniveau is evenwel nog steeds beduidend hoger dan bij aankoop van de effecten bijna tien jaar geleden.

In 2018 werden inkomsten geboekt van 7.414 EUR, waarvan het merendeel te danken is aan rente-inkomsten van de effecten. Bij de overige inkomsten nemen we een toename van de donaties waar. Deze valt deels terug te voeren op uitgebreidere inspanningen van het bestuur om de stichting onder de aandacht te brengen.

De door de stichting gemaakte operationele kosten bedroegen in 2018 slechts 611 EUR. Daarnaast werd 4.000 EUR bijgedragen in de de kosten van het onderhoud van de kerk. Zoals de afgelopen jaren steeds het geval is geweest, overtreffen de inkomsten dus de uitgaven van de stichting. Hierdoor wordt een steeds steviger basis gelegd om ook in de toekomst een wezenlijke rol te kunnen spelen bij het in stand houden van de dorpskerk in Vries.

Bestuur

Het bestuur van de stichting is eind 2013 als volgt samengesteld:

H. Huizenga, Tynaarlo, voorzitter;
L. Broerse, Vries, secretaris;
C. Bartels, Oudemolen, penningmeester;
H. Timmer, Vries, lid;
R. Baalmans, Vries, lid.

Mogelijkheden tot ondersteuning

De stichting verwelkomt financiŽle bijdragen van bedrijven en particulieren. Dit kan in de vorm van eenmalige of periodieke donaties. Omdat de instelling geregistreerd staat als algemeen nut beogende instelling (ANBI) zijn zulke schenkingen aftrekbaar voor de belasting. Omdat het om een culturele instelling gaat, kan men het donatiebedrag bij de belastingaangifte zelfs met 1,25 vermenigvuldigen.

Ook kan gedacht worden aan een nalatenschap of legaat na het overlijden. Over deze mogelijkheid kan de notaris meer informatie geven.

Uit het vruchtgebruik wordt sinds 2015 structureel EUR 4000.- per jaar bijgedragen aan het bouwkundig onderhoud van de Dorpskerk.

Het bestuur van de Dorpskerk heeft haar beleid in toenemende mate uitgezet op het bevorderen van het culturele gebruik van de Dorpskerk en verhoogt daarmee het maatschappelijk draagvlak voor het behoud van het monumentale pand. De Stichting tot Behoud van de Dorpskerk steunt deze doelstelling van harte en draagt daar in materiŽle en immateriŽle zin naar vermogen aan bij.

Contactgegevens

Bankrekening: NL39RABO0366504444
Fiscaal nummer: 805125528
Stichting tot Behoud van de Dorpskerk
Oude Rijksweg 2
9481 BD Vries
Email: lbroerse@xs4all.nl